Bazı kadınlar sadece bir çocuk doğurmazlar; bir tarihi, bir devrimi, bir milletin kaderini de doğururlar.

​Takvimler 14 Ocak 1923’ü gösterdiğinde, İzmir’de yorgun bir yürek sustu. Ama o yürek durana kadar neler sığdırmıştı o 66 yıla?
Dört evladını toprağa vermiş, birinin parçalanmış bedenine şahit olmuş, eşini kaybetmiş, işgal yıllarında oğlunun idam fermanını gazetelerde okumuş ama bir gün bile başını öne eğmemişti.

​Halk arasında ona “Molla Zübeyde” derlerdi. Sanıldığı gibi sadece dindarlığından değil; okuma yazmanın mucize sayıldığı o yıllarda bilgeliğiyle, görgüsüyle ve çevresine verdiği akılla bu lakabı almıştı. Selanik’in dar sokaklarında bir mesele düğümlendi mi, “Gidin Molla Zübeyde’ye sorun, o bilir” derlerdi.

​ Oğlu Mustafa’sının elinden tutup mahalle mektebine götürürken de içindeki o büyük inancın sesini dinliyordu. İstiyordu ki oğlu hafız olsun, ilim irfan sahibi olsun. Babası gibi, eşinin babası gibi bir alim yetişsin…
Ali Rıza Bey ile aralarında geçen o meşhur “asker mi olsun, hafız mı?” tartışması, aslında bir annenin evladını her iki dünyada da koruma telaşıydı.

​Zübeyde Hanım, acıyı bal eyleyenlerin kadınıydı. Oülu Ömer’ini kaybettiğinde yandı ciğeri, Fatma’sını, Ahmet’ini, Naciye’sini toprağa verirken büküldü beli… Ama Mustafa’sı vardı. O tek tesellisi, Milli Mücadele’nin ateşini yaktığında İstanbul’daki Akaretler’deki evinde yapayalnızdı. Felçli vücuduyla işgal askerlerinin baskısına direnirken, “Oğlun öldü” diyen sahte haberlere, “İdam edilecek” diyen manşetlere karşı tek bir silahı vardı: Sarsılmaz imanı.

​Çok az kişi bilir…
Zübeyde Hanım ömrünün son demlerinde, 1921 yılında cebindeki son kuruşu olan 20 bin kuruşu Darüşşafaka’ya bağışladı. Tek bir vasiyeti vardı: “Her yıl Kadir Gecesi’nde yetim çocuklara benim adıma meyve dağıtılsın…” O, sadece kendi Mustafa’sını değil, bu vatanın tüm yetimlerini evladı bilmişti. Bugün hâlâ o meyveler dağıtılıyorsa, bu “Molla Zübeyde”nin bitmeyen şefkatidir.

​Ne acıdır ki; bir dehayı, bir önderi bu vatana hediye eden o elleri öpülesi anneye iftira atacak kadar alçalan zırcahil sürüsüyle de uğraştı bu tarih. Ama Atatürk’ün dediği gibi: “Tarih yazmak, yapmak kadar mühimdir.” Biz bugün o asil kadının tarihini, onun namusuna ve emeğine sadık kalarak yazıyoruz.

​Zübeyde Hanım, oğlunun kazandığı o büyük zaferi, vatanın kurtuluşunu İzmir’in o güzel havasında soluyarak kapattı gözlerini. Bir anne için en büyük mükafat, evladının vatanı kurtardığını görmektir. O, bu mükafatla göçtü gitti.

​103 yıl önce aramızdan ayrılan, Cumhuriyetimizin mimarını bize bağışlayan değerli Vâlide, asil ve örnek insan Zübeyde Annemizi rahmet, minnet ve sonsuz saygıyla anıyoruz.

​Senin yetiştirdiğin o çocuk, bizim ışığımız oldu. Ruhun şad olsun Molla Zübeyde Ana…