​Geçmişin Gölgesinde Basın Özgürlüğü: Arşivler Kapanmalı mı, Korunmalı mı? Avukat Gizem Gonce, gazeteci Dilek Bozkurt’un gündeme getirdiği kritik soruları yanıtlayarak dijital hafıza ile kişilik hakları arasındaki ince çizgiyi ve basının karşı karşıya kaldığı hukuk dışı baskıları masaya yatırdı.

​“Haberin Ömrü İlk Baskıyla Sınırlı Değildir; Ancak Dijital Arşivler Sınırsız Bir Dokunulmazlık Alanı da Sağlamaz.”

​Basın dünyasının en sıcak tartışma konularından biri olan dijital arşivler, unutulma hakkı ve hukuki sorumluluk sınırları, kapsamlı bir hukuki paylaşımla ele alındı. Gazeteci Dilek Bozkurt’un yönelttiği soruları yanıtlayan Avukat Gizem Gonce, basın özgürlüğünün yalnızca haberin ilk yayımlandığı anla sınırlı olmadığını, tarihsel hafıza ve toplumun haber alma hakkı bakımından arşivlerin hayati önem taşıdığını vurguladı. Ancak Gonce, bu durumun geçmişteki her haberin süresiz ve sınırsız şekilde erişilebilir tutulabileceği anlamına gelmediğinin de altını çizdi.

Avukat Gizem Gonce

​Unutulma Hakkı Otomatik Bir “Silme” Butonu Değildir

​“Cezaevinden Çıkmak Her Haberin Silinmesini Gerektirmez; Kriter Kamu Yararı ve Güncelliktir.”

​Hakkında yıllar önce haber yapılmış kişilerin cezaevinden çıktıktan sonra “unutulma hakkı” talebiyle haberleri kaldırma girişimlerini değerlendiren Avukat Gizem Gonce, bu konuda otomatik bir kuralın olmadığını belirtti. Anayasa Mahkemesi ve KVKK kriterlerine atıfta bulunan Gonce, şu hukuki çerçeveyi çizdi:

1: ​Mutlak Kural Yok: Ceza infaz edilmiş olsa dahi, haberin toplumsal önemi ve tarihsel değeri devam ediyorsa arşiv korunabilir.

2: ​Güncellik Unsuru: Haber güncelliğini tamamen yitirmişse ve kişinin bugün kamusal bir konumu kalmamışsa, unutulma hakkı daha güçlü şekilde gündeme gelebilir.

3: ​Farklı Çözüm Yolları: Unutulma hakkı her zaman haberin tamamen yok edilmesi demek değildir; arama motoru indekslerinin kaldırılması veya anonimleştirme gibi ölçülü yöntemler de uygulanabilir.

​”Zaten Ulusal Medyada Çıktı” Savunması Kurtarıyor mu?

​”Küçük ve Orta Ölçekli Mecralar İçin Kaynak Göstermek Tek Başına Hukuki Zırh Sağlamaz.”

​Ulusal ana akım medyada yer almış bir haberi kendi mecrasında derleyip yayımlayan yerel veya bağımsız haber sitelerinin hukuki sorumluluğuna değinen Gonce, yeniden yayımlamanın yeni bir yayın faaliyeti anlamına geldiğini belirtti. Özellikle aradan geçen zamanda kişinin beraat etmesi veya hukuki durumunun değişmesi halinde, eski bilginin bugünün koşullarında yanıltıcı bir algı yaratabileceğine dikkat çekildi. Haber sitelerinin sorumluluktan kaçınamaması için dikkat etmesi gereken hukuki sınırlar şöyle sıralandı:

​İçeriğin güncel ve doğru hukuki durumla uyumlu olması,

​Kişinin güncel statüsünün (beraat, takipsizlik vb.) net şekilde aktarılması,

​Haber ile yorumun birbirine karıştırılmaması ve kişilik haklarına orantısız saldırı oluşturulmaması.

​”Haberi Kaldırmazsan…” Tehditlerine Hukuki Yanıt

​”Hukuki Talep Başka, Tehdit ve Baskı Başkadır; Gazeteciler Çaresiz Denilemeyecek Kadar Güçlüdür.”

​Haber sitelerine karşı sıklıkla kullanılan “kaldırmazsan hukuki işlem yaparım” veya tehdit boyutuna varan “seni mahvederiz” tarzı bildirimlerin hukuki bir dayanağı olmadığını belirten Avukat Gizem Gonce, basın emekçilerinin karşılaştığı bu zorbalığa net bir çizgi çekti. Hak aramanın yasal yollarla yapılabileceğini, tehdit ve cebir içeren yaklaşımların ise Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil ettiğini vurgulayan Gonce, medya kuruluşlarının bu tür baskılar karşısında meşru hukuki haklarını sonuna kadar savunabileceğini ifade etti.

​Avukat Gizem Gonce’den Son Nokta: Ölçülü Denge Şart

​Avukat Gizem Gonce, meseleye ne “haber kesinlikle silinmelidir” ne de “basın özgürlüğü var, hiçbir haber silinemez” şeklinde iki uçlu yaklaşılması gerektiğinin altını çiziyor. Gonce’ye göre yapılması gereken; basın özgürlüğü, toplumun haber alma hakkı, kişinin şeref ve itibarı, özel hayatı ve unutulma hakkını somut olay üzerinden birlikte ele alarak hukuki açıdan en adil ve ölçülü çözümü üretmektir.

ÖZEL HABER: DİLEK BOZKURT